Polek i Polaków Portret Własny

Portret w danych · 2026

Polek i PolakówPortret Własny

Kim jesteśmy według liczb: gospodarka, nauka, kultura, bezpieczeństwo — światła i cienie, zawsze ze źródłem. Portret kraju, który świat zna słabiej, niż na to zasługuje.

Zacznij od rozdziału 1 → Pobierz PDF

21.

gospodarka świata

PKB nominalny 1,13 bln USD (IMF 2026)

+114%

realnego PKB od 2004 r.

3,6× szybciej niż średnia UE

+81%

przeciętna płaca 2019→2025

realnie +22%; płaca minimalna ×2

0,69

zabójstw na 100 tys.

7× mniej niż USA; 22. w Global Peace Index

24.

w rankingu szczęścia

z 48. miejsca w 2022 r.

1,14

dzieci na kobietę

największe wyzwanie

Polska, jaką zna świat, jest często Polską sprzed 50 lub 100 lat — biedną, rolniczą, szarą, wschodnią. Polska z danych za 2026 r. jest inna w niemal każdym wymiarze: 21. gospodarka świata, najszybciej rosnąca duża gospodarka Unii od rozszerzenia 2004 r., jeden z najbezpieczniejszych krajów kontynentu, społeczeństwo o jednej z najniższych nierówności dochodowych w Europie, szkoła ucząca powyżej średniej OECD i eksport, który w dwie dekady urósł sześciokrotnie.

Portret własny musi jednak pomieścić także cienie — i robi to tą samą metodą, bez dramatyzowania: rosnącą niechęć do obcych, niskie zaufanie, podatność na dezinformację, drugi najwyższy deficyt w Unii, najniższą w historii dzietność i mieszkania, których ceny uciekły płacom. Na tle świata Polska pozostaje oazą spokoju i względnego dobrobytu; na tle własnych ambicji — krajem z listą zadań. Szesnaście rozdziałów, sto wykresów, każdy ze źródłem.

Rozdziały

  1. 1 Z lotu orła: Polska w 60 sekund Dwanaście liczb, osiem mitów skonfrontowanych z danymi, dwunastu Polaków, których zna świat. 37,3 mln mieszkańców — 5. kraj Unii Europejskiej 3 wykresy
  2. 2 Historia i ciągłość: 1060 lat, w tym 123 bez państwa Kamienie milowe, bilans przetrwania, kurczące się terytorium, zwyczaje wigilijne, religijność. 123 lata bez własnego państwa (1795–1918) — 11,6% historii 5 wykresów
  3. 3 Gospodarka: z peryferii do pierwszej dwudziestki Wzrost, konwergencja, bezrobocie, inflacja i ciemna strona: deficyt i niska stopa inwestycji. 81% średniej UE (PKB per capita, PPS, 2025) 8 wykresów
  4. 4 Płace i poziom życia: sześć lat po pandemii Wynagrodzenia, płaca minimalna, dochody w sile nabywczej, ubóstwo, ceny mieszkań. +81% przeciętne wynagrodzenie 2019→2025 (nominalnie) 8 wykresów
  5. 5 Firmy, eksport i cyfrowa Polska Eksport, nisze światowe, usługi ICT, BLIK, gamedev, nakłady na B+R. 6× wzrost eksportu towarów 2004→2025 7 wykresów
  6. 6 Nauka i odkrycia: od Kopernika do orbity Przełomy naukowe, Noble, PISA, olimpiady, innowacyjność, uczelnie, kosmos. 489 pkt PISA 2022 z matematyki — 2. wynik w UE 7 wykresów
  7. 7 Kultura i sztuka: od Chopina do Wiedźmina WOŚP, muzea, turystyka i dziedzictwo, soft power, sztuka, czytelnictwo. 46,2 mln zwiedzających muzea w 2025 r. — rekord 8 wykresów
  8. 8 Sport: wąskie pasmo, mocne wyniki Wielkie Szlemy, mistrzostwa świata, medale olimpijskie, frekwencja Ekstraklasy. 6 tytułów wielkoszlemowych Igi Świątek 2 wykresy
  9. 9 Przyroda: lasy rosną, żubry wróciły, wody brakuje Lesistość, obszary chronione, wielki powrót dużych ssaków, Białowieża, woda, ptaki. 3 060 żubrów — największa populacja na świecie (2024) 6 wykresów
  10. 10 Architektura: od Krakowa po Varso Tower UNESCO, rejestr zabytków, Warszawa wieżowców, odbudowa i nagrody współczesne. 18 obiektów na Liście światowego dziedzictwa UNESCO 5 wykresów
  11. 11 Kuchnia: od pierogów do 58 miliardów euro Eksport rolno-spożywczy, Michelin, produkty chronione, TasteAtlas, piwo, jasna i ciemna strona stołu. 58,4 mld EUR eksportu rolno-spożywczego (2025) — rekord 6 wykresów
  12. 12 Oaza spokoju: bezpieczeństwo i dobrostan Zabójstwa, Global Peace Index, szczęście, trwanie życia, zdrowie mężczyzn, smog. 0,69 zabójstw na 100 tys. mieszkańców (2024) 6 wykresów
  13. 13 Cienie: ksenofobia, dezinformacja, polaryzacja CBOS o narodach i uchodźcach, zaufanie, media, wolność prasy, korupcja, polaryzacja. 22% Polaków uważa, że większości ludzi można ufać 9 wykresów
  14. 14 Nierówności, mieszkania, demografia Gini, luka płacowa, regiony, przeludnienie, urodzenia i zgony, dzietność, imigracja, emerytury. 1,14 dzieci na kobietę (2024) — rekordowo nisko 9 wykresów
  15. 15 Polska w Europie i świecie Fundusze UE, obronność, uchodźcy, energia, infrastruktura, indeksy globalne. 4,48% PKB na obronę (2025) — najwięcej w NATO 8 wykresów
  16. 16 Portret zbiorczy: światła i cienie na jednej stronie Bilans: Polska lepsza w 6 z 10 wskaźników Eurostatu; sześć świateł, sześć cieni. 6/10 wskaźników Eurostatu lepszych niż średnia UE 3 wykresy

Jak czytać ten portret

Każdy wykres ma trzy warstwy: liczbę (lub serię) z podanym źródłem i rokiem, dwa–trzy kluczowe fakty i krótki komentarz, który mówi, co z liczby wynika — i czego z niej nie wolno wyczytać. Tam, gdzie dane są niepewne, piszemy to wprost w przypisie. Tam, gdzie stereotyp rozjeżdża się z danymi, pokazujemy oba. Dokument jest dwujęzyczny — wersja angielska pod adresem poland.tkm.cc — i aktualizowany w miarę publikacji nowych danych; każda zmiana jest widoczna w repozytorium projektu.