Polska w Europie i świecie

Z marudera Sojuszu na pierwsze miejsce w trzy lata. Do 2022 r. Polska balansowała wokół dwuprocentowego progu; po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę wydatki więcej niż się podwoiły. Ponad połowa budżetu idzie na sprzęt — to wskaźnik realnej modernizacji, nie samego utrzymania wojska.

Uwaga metodologiczna: NATO podaje 4,48% za 2025 r., rząd polski 4,7% — obie liczby są prawdziwe, różni je zakres (ujęcie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych i moment księgowania). W rankingu pokoju (rozdział 12) ta militaryzacja jest jedyną składową, która Polsce punkty odbiera.

Polska armia więcej niż podwoiła stan osobowy w dekadę — to zmiana skali, nie korekta. Rosną jednocześnie liczebność i intensywność kapitałowa: wydatki na mieszkańca wzrosły niemal czterokrotnie. Polska jest dziś drugim po Niemczech krajem UE goszczącym uchodźców z Ukrainy i najważniejszym hubem logistycznym pomocy dla Kijowa.

Dwie trzecie transferów poszło na politykę spójności — stąd tak widoczny efekt w drogach, kolei, oczyszczalniach i infrastrukturze komunalnej. Polska była przez dwie dekady największym beneficjentem netto budżetu UE w liczbach bezwzględnych; od 2027 r., gdy dochód przekroczy 90% średniej w kolejnych regionach, strumień zacznie maleć.

Saldo to tylko część rachunku: dostęp do jednolitego rynku wyjaśnia większość sześciokrotnego wzrostu eksportu (rozdział 5) — to korzyść, której w tej tabeli nie ma.

Transformacja energetyczna przyspieszyła, ale start był z najwyższego w Unii uzależnienia od węgla. W 2025 r. udział węgla spadł do 52% — o 27 punktów mniej niż dekadę wcześniej — a OZE dały rekordowe 31% prądu. Polska wraz z Niemcami wciąż odpowiada za ponad 70% całej węglowej energii elektrycznej w UE.

Sieć nie nadąża za źródłami: w 2025 r. zmarnowano 1,4 TWh energii odnawialnej z powodu ograniczeń przesyłowych — dwa razy więcej niż rok wcześniej. Elektrownia jądrowa ma dać pierwszy prąd w 2036 r.; harmonogram był już kilkakrotnie przesuwany, więc to plan, nie fakt.

Jedna grafika pokazuje jednocześnie sukces i hamowanie: ponad 1,6 miliona gospodarstw domowych i firm produkuje własny prąd — jeden z najszybszych boomów prosumenckich w Europie — ale po zmianie systemu rozliczeń dynamika spadła z kilkunastu do sześciu procent rocznie. Po raz pierwszy od sześciu lat głównym motorem wzrostu fotowoltaiki są duże farmy, nie dachy — rynek dojrzewa.

W latach 1970–2000 Polska zbudowała 434 km autostrad i dróg ekspresowych; w samej dekadzie 2011–2020 — 2 773 km. Dziś sieć liczy 5,6 tys. km, czyli ok. dwóch trzecich planowanego docelowego kształtu, a kolejne 1,2 tys. km jest w budowie. To pieniądze z poprzedniego wykresu zamienione w beton.

Kolej nadrabia: PKP Intercity przewiozło w 2025 r. rekordowe 89 mln pasażerów, o jedną trzecią więcej niż dwa lata wcześniej, i zamówiło pierwsze polskie pociągi dużych prędkości. Gdański Baltic Hub — jedyny głębokowodny terminal na Bałtyku — po uruchomieniu terminalu T3 przeładował rekordowe 2,77 mln kontenerów.

Cztery lata po wybuchu wojny Polska wciąż gości niemal milion osób pod ochroną czasową — co piątego ukraińskiego uchodźcę w Unii — i jest drugim krajem po Niemczech w liczbach bezwzględnych, a pierwszym w relacji do ludności wśród dużych państw. To ta sama grupa, wobec której postawy Polaków wyraźnie się ochłodziły (rozdział 13): liczby o gościnności i liczby o niechęci trzeba czytać razem.

Jeden pasek rankingowy pokazuje cały profil kraju: w bezpieczeństwie, szczęściu, sile paszportu i rozwoju społecznym Polska jest w światowej czołówce (miejsca 6–35 na 140–200 krajów); w innowacyjności, jakości demokracji i percepcji korupcji — w drugiej lub trzeciej dziesiątce. Pozycja gospodarcza (21.) jest wyżej niż pozycja marki (31.) — to luka, którą ten dokument próbuje zasypać.